1. Nội dung cốt lõi
Quy hoạch xác định định hướng phát triển Hà Nội trong dài hạn, với tầm nhìn 100 năm, hướng tới mô hình Thủ đô “Văn hiến – Văn minh – Hiện đại – Hạnh phúc”, phát triển theo cấu trúc đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái – văn hóa chủ đạo.
Phạm vi quy hoạch là toàn bộ địa giới hành chính Thủ đô Hà Nội, gồm 126 đơn vị hành chính cấp xã, quy mô khoảng 3.359,84 km², đồng thời nghiên cứu mở rộng liên kết với vùng Thủ đô và các tỉnh lân cận như Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình.
2. Dự báo dân số và đất đai
Quy hoạch dự báo dân số Hà Nội:
Đến năm 2035: khoảng 14 – 15 triệu người.
Đến năm 2045: khoảng 15 – 16 triệu người.
Đến năm 2065: khoảng 17 – 19 triệu người.
Đến năm 2085 và xa hơn: khống chế tối đa khoảng 20 triệu người.
Về đất đai, tỷ lệ đất xây dựng đô thị dự kiến tăng dần: đến năm 2035 khoảng 40 – 45%, đến năm 2045 khoảng 45 – 50%, đến năm 2065 khoảng 55 – 60% tổng diện tích tự nhiên; phần còn lại ưu tiên bảo vệ rừng, vành đai xanh, hành lang xanh.
3. Mục tiêu phát triển
Đến năm 2035, Hà Nội định hướng trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao, là trung tâm giáo dục, y tế, tài chính, thương mại, đổi mới sáng tạo quan trọng.
Đến năm 2045, Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, có hạ tầng và quản trị đô thị hiện đại.
Đến năm 2065, Hà Nội hướng tới vị thế thành phố toàn cầu, có chất lượng sống cao, phát triển bền vững.
Sau năm 2085, Hà Nội được định hướng là đô thị kết nối toàn cầu, thịnh vượng, hài hòa, văn hiến, bản sắc, hoàn chỉnh cấu trúc đô thị đa tầng – đa lớp.
4. Các nhiệm vụ trọng tâm
Quy hoạch nêu nhiều nhóm nhiệm vụ lớn, trong đó nổi bật là:
Xử lý ô nhiễm môi trường, hồi sinh các dòng sông như Tô Lịch, Nhuệ, Đáy, Tích, Cầu Bây; giải quyết ngập úng bằng hệ thống hồ điều hòa, kênh mương, công trình tiêu thoát và bể ngầm trữ nước.
Giải quyết ùn tắc giao thông, phát triển các tuyến giao thông dọc sông, đường vành đai, trục hướng tâm, cầu qua sông, hệ thống đường sắt đô thị và kết nối giao thông với các tỉnh lân cận.
Phát triển kinh tế theo mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, công nghiệp văn hóa, logistics, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng thành phố thông minh, phát triển hạ tầng số, dữ liệu lớn, nền tảng AI dùng chung và hệ sinh thái số an toàn.
Tái cấu trúc đô thị, giảm áp lực khu vực nội đô lịch sử, bảo tồn các không gian giá trị như Ba Đình, hồ Gươm, Văn Miếu, phố cổ, phố cũ, Hồ Tây, trục sông Hồng; phát triển TOD quanh hệ thống giao thông công cộng.
5. Cấu trúc không gian phát triển
Quy hoạch xác lập mô hình chùm đô thị hướng tâm, trong đó Hà Nội là đô thị trung tâm hạt nhân, kết nối với các đô thị xung quanh.
Đặc biệt, Hà Nội được tổ chức theo hệ thống:
09 cực tăng trưởng, gồm cực trung tâm, cực phía Bắc, phía Đông, phía Nam, Tây Nam, Hòa Lạc, Sơn Tây – Ba Vì, cực sông Hồng…
09 trung tâm lớn, như trung tâm đô thị Nam sông Hồng, Bắc sông Hồng, phía Đông, đô thị thể thao, Phú Xuyên, Vân Đình – Đại Nghĩa, Xuân Mai, Hòa Lạc, Sơn Tây.
09 trục động lực, gồm Nhật Tân – Nội Bài, Hồ Tây – Cổ Loa – sân bay Gia Bình, Quốc lộ 5/cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, Quốc lộ 1A/cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, Quốc lộ 6/Hà Đông – Xuân Mai, Đại lộ Thăng Long/Hồ Tây – Ba Vì, Quốc lộ 32/Tây Thăng Long, Đại lộ cảnh quan sông Hồng…
6. Giao thông và hạ tầng chiến lược
Quy hoạch nhấn mạnh hoàn thiện mạng lưới giao thông đồng bộ, hiện đại, gồm đường bộ, đường sắt, đường thủy, hàng không, logistics.
Các tuyến vành đai 1, 2, 2.5, 3, 3.5, 4, 4.5, 5 được định hướng theo các vai trò khác nhau: bảo tồn nội đô, tái cấu trúc đô thị, phát triển TOD, mở rộng đô thị mới, kết nối vùng và phát triển logistics.
Đường sắt đô thị và đường sắt liên vùng được xem là trụ cột giao thông khối lượng lớn, tổ chức theo hướng kết nối các cực tăng trưởng, sân bay, đô thị vệ tinh và vùng Thủ đô.
7. Điểm đáng chú ý nhất
Văn bản này không chỉ là quy hoạch sử dụng đất, mà là một định hướng tổng thể rất rộng, bao gồm:
Quy hoạch không gian đô thị.
Quy hoạch giao thông – metro – logistics.
Quy hoạch kinh tế, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Quy hoạch môi trường, sông hồ, hành lang xanh.
Quy hoạch dân số, đô thị nén, TOD, không gian ngầm.
Liên kết vùng với các tỉnh xung quanh Hà Nội.
Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm định hướng Hà Nội phát triển thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, văn hiến và hạnh phúc; tổ chức theo mô hình đa tầng, đa lớp, đa cực, đa trung tâm, lấy sông Hồng làm trục cảnh quan sinh thái – văn hóa chủ đạo. Quy hoạch xác lập các cực tăng trưởng, trung tâm lớn, trục động lực, hệ thống vành đai, metro, logistics và không gian phát triển mới, đồng thời chú trọng bảo tồn di sản, tái cấu trúc nội đô, phát triển không gian ngầm, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và liên kết vùng Thủ đô.
